Analog Haberleşme – Giriş

İngilizcedeki communication kelimesi, latincedeki “paylaşmak” anlamına gelen commūnicāre kelimesinden gelmiştir. Haberleşme, bilgi alışverişinin temel adımıdır.

Örneğin; beşikteki bir bebek, annesine ihtiyaç duyduğunda ağlayarak iletişim kurar. Bir insan, dil yardımı ile iletişim kurar. İletişim, paylaşmak için bir köprüdür.

İletişim, iki veya daha fazla bireyin arasındaki sözcükler, eylemler ve işaretler vb. yollarla bilgi alışverişi süreci olarak tanımlanabilir.

Haberleşme(İletişim) Sisteminin Kısımları

Aşağıda haberleşme sisteminin 3 önemli ve ana bölümlerini görebilmektesiniz.

Gönderici, mesajı gönderen kişidir. Sinyalin iletildiği bir verici istasyon olabilir.
Kanal, hedefe ulaşmak için mesaj sinyallerinin geçtiği ortamdır.
Alıcı, mesajı alan kişidir. İletilen sinyalin alındığı bir alıcı istasyon olabilir.

Sinyal Türleri

Bilginin jest, ses ve eylem gibi yöntemlerle iletilmesine sinyalleşme olarak adlandırılabilir. Bu yüzden, bir sinyal bilgiyi ileten bir enerji kaynağı olabilir. Bu sinyal, gönderici ve alıcı arasında bir iletişim kurulmasına yardımcı olur.

Bir mesajı iletmek amacıyla belirli bir mesafeyi kat eden elektriksel dürtü veya elektromanyetik dalga, iletişim sistemlerinde sinyal olarak adlandırılabilir.

Karakteristiklerine bağlı olarak sinyaller ikiye ayrılır. Bunlar; analog ve dijital sinyallerdir. Bu sinyaller aşağıdaki gibi ayrıca sınıflandırılabilir.

Analog Sinyal

Zamana bağlı olarak, çeşitli zamanlarda çeşitli değerler alabilen sinyallerdir.
Örneğin; 100 litre kapasiteli bir dopoyu 1 saatte dolduran bir musluğu düşünelim. Depuyu doldurma kısmı, birim zamanda değişir. Saat 6 ile 7 arasında yapılan bir işlem olduğunu varsayarsak, 06:15’te tankın dörtte biri dolarken, 06:45’te tankın dörtte üçü dolar.

Bu görselde gösterilen sonuç zamana göre değiştiğinden, bu sinyal analog sinyal olarak anlaşılabilir.

(Not: Aslında çevirisini yaptığım bu notlar yerli kaynaklarda ayrık ve sürekli zaman sinyallerini daha çok betimliyor. Analog veya dijital sinyal hem ayrık hem de sürekli zamanda gösterilebilir. Fakat yukarıdaki tanıma bakıldığında ayrık zamanın tanımını yapıyor gibi yazılmış. Birazdan çevirisini yapacağım dijital sinyal aslında ayrık zamanın tanımı gibi duruyor.)

Dijital Sinyal

Doğası gereği ayrık ve sürekli olmayan sinyal, dijital sinyal olarak adlandırılabilir. Bu sinyal, sanki belirli bir anda türemiş gibi önceki değerlere dayanmayan ayrı ayrı gösterilen değerlere sahiptir.

Örneğin; 20 öğrenciye sahip bir sınıf düşünelim. Hafta içindeki katılımları planlanırsa aşağıdaki gibi gözükecektir.

Gördüğünüz üzere, bu görselde değerler ayrık olarak gösterilmiştir. Grafiğe bakarsak pazartesi günü katılımın a sayısı kadar olduğunu görebilmekteyiz. Bu değerler ayrık, bireysel gibi isimlerle anılır. İngilizce kaynaklarda “discrete values” olarak geçer.

0 ve 1’lerden oluşan binary değerler genellikle dijital değerler olarak adlandırılır. Bu yüzden, 0 ve 1’leri temsil eden sinyaller dijital sinyaller olarak adlandırılır. Dijital sinyal ve dijital değerlerden oluşan haberleşme ise dijital haberleşme olarak bilinir.

Periyodik Sinyal

Zamanla kendini tekrar eden dijital ve analog sinyaller periyodik sinyaller olarak bilinir. Bu sinyaller kendilerini sürekli tekrar ettiğinden, matematiksel olarak modellenmesi nispeten daha kolaydır.

Örneğin; endüstride ki bir makineyi düşünürsek, birbirini tekrar eden süreç periyodik bir süreçtir.

Periyodik Olmayan Sinyal

Eğer düşünürsek, bir insanın günlük rutini, farklı işler için farklı zaman alan çeşitli işlerden oluşur. Zaman aralıkları veya işler sürekli birbirini tekrar etmez.

(Çeviri yapmayı amaçlayarak başladığım bu yazı dizisini, yazıda verilen örneklerin konuyu tam olarak temsil etmediğini ve yetersiz olduğunu düşündüğümden bildiklerimden ve notlarıma bakarak devam ettirme veya konu başlıklarını bu yazı dizisinden alıp içeriğini farklı kaynaklardan yaptığım çeviriler ve bilgilerim ile doldurmayı planlıyorum.)

Referans: https://www.tutorialspoint.com/analog_communication/analog_communication_introduction.htm